İşletmelerin büyüme yolculuğunda kredi ve borç kullanımı çoğu zaman kaçınılmazdır. Ancak Türkiye’de vergi mevzuatı, aşırı borçlanmayı sınırlamak amacıyla önemli bir düzenleme getirir: Finansman Gider Kısıtlaması (FGK).
2021 yılında yeniden yürürlüğe giren bu uygulama, 2026 itibarıyla şirketlerin vergi planlamasında kritik rol oynamaya devam etmektedir. Öz kaynaklarına kıyasla daha fazla yabancı kaynak kullanan işletmeler, finansman giderlerinin tamamını vergi matrahından düşemez.
👉 Sonuç: Beklenenden daha yüksek vergi yükü.
Bu kapsamlı rehberde şunları öğreneceksiniz:
-
Finansman gider kısıtlaması nedir?
-
Hangi şirketleri kapsar?
-
Nasıl hesaplanır?
-
Kur farkları FGK’ya dahil mi?
-
Kimler muaf?
-
Vergi planlaması nasıl yapılmalı?
-
Örtülü sermaye ile farkı nedir?
Finansman Gider Kısıtlaması Nedir?
Finansman gider kısıtlaması, öz kaynaklarını aşan yabancı kaynak kullanan işletmelerin finansman giderlerinin belirli bir kısmını vergi matrahından indirememesini ifade eder.
📌 Featured Snippet Tanımı:
Finansman gider kısıtlaması, yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmelerde finansman giderlerinin %10’unun kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) sayılmasıdır.
👉 Yani bu tutar gider yazılamaz ve vergi matrahına eklenir.
Finansman Gider Kısıtlamasının Amacı Nedir?
Bu düzenlemenin arkasındaki temel mantık, şirketleri aşırı borçlanmadan uzaklaştırmaktır.
Temel Hedefler:
✅ Öz sermaye kullanımını teşvik etmek
✅ Finansal riskleri azaltmak
✅ Şirket bilançolarını güçlendirmek
✅ Vergi tabanını korumak
Ekonomik açıdan bakıldığında, yüksek borçluluk oranı firmaları faiz ve kur riskine karşı savunmasız bırakır.
Devlet bu nedenle şu mesajı verir:
👉 “Borçla değil, sermayeyle büyüyün.”
Finansman Gider Kısıtlaması Kimleri Kapsar?
FGK her işletme için geçerli değildir.
Kısıtlamanın Uygulanma Şartı:
👉 Toplam yabancı kaynak > Öz kaynak
Bu eşik aşılmadığı sürece kısıtlama uygulanmaz.
Basit Kontrol Formülü:
Yabancı Kaynaklar – Öz Kaynaklar = Aşan Tutar
Aşan tutara isabet eden finansman giderlerinin %10’u KKEG olur.
Kimler Finansman Gider Kısıtlamasından Muaf?
Bazı kurumlar doğaları gereği borçla çalıştıkları için kapsam dışındadır.
Muaf Kurumlar:
-
Bankalar
-
Finansal kiralama şirketleri
-
Faktoring şirketleri
-
Finansman şirketleri
-
Sigorta ve reasürans firmaları
👉 Çünkü bu kurumların ana faaliyet konusu zaten finansmandır.
Finansman Giderleri Nelerdir? (Kapsama Giren Giderler)
FGK yalnızca kredi faizlerini kapsamaz.
En Yaygın Finansman Giderleri:
✅ Banka kredisi faizleri
✅ Kur farkı giderleri
✅ Kredi komisyonları
✅ Vade farkları
✅ Katılım bankası kâr payları
✅ Tahvil / bono faizleri
👉 Kısaca: Borçtan doğan maliyetlerin büyük bölümü kapsamdadır.
Kur Farkları Finansman Gider Kısıtlamasına Dahil mi?
Bu konu en çok aranan ve karıştırılan başlıklardan biridir.
Net Cevap: Evet — ancak bazı şartlarla.
👉 Aynı borca ait kur farkı geliri ve gideri netleştirilebilir.
Fakat:
❌ Genel finansman gelirleri düşülemez
❌ Farklı krediler arasında mahsup yapılamaz
Bu detay, vergi hesaplamasında ciddi fark yaratabilir.
Finansman Gider Kısıtlaması Nasıl Hesaplanır?
Hesaplama teknik görünse de mantığı oldukça nettir.
Adım Adım Hesaplama:
1️⃣ Öz Kaynakları Belirleyin
2️⃣ Yabancı Kaynakları Hesaplayın
3️⃣ Aşan Tutarı Bulun
4️⃣ Bu tutara isabet eden finansman giderini hesaplayın
5️⃣ %10’unu KKEG olarak ekleyin
📊 Hesaplama Örneği
Öz Kaynak: 10.000.000 TL
Yabancı Kaynak: 15.000.000 TL
👉 Aşan kısım: 5.000.000 TL
Toplam finansman gideri: 2.000.000 TL
Aşan kısma düşen gider:
(5 / 15) × 2.000.000 = 666.666 TL
KKEG (%10):
👉 66.666 TL
Bu tutar vergi matrahına eklenir.
Sonuç: Daha fazla kurumlar vergisi ödenir.
Finansman Gider Kısıtlaması Ne Zaman Hesaplanır?
FGK sadece yıl sonunda değil, geçici vergi dönemlerinde de dikkate alınmalıdır.
Hesaplama Dönemleri:
-
Geçici vergi dönemleri
-
Yıl sonu kurumlar vergisi beyannamesi
👉 CFO ve mali müşavirlerin bu kontrolü düzenli yapması kritik öneme sahiptir.
Yatırım Finansman Giderleri Kısıtlamaya Girer mi?
Hayır — önemli bir istisna vardır.
👉 Yatırım maliyetine eklenen (aktifleştirilen) finansman giderleri FGK kapsamına girmez.
Bu durum yatırım yapan firmalar için büyük avantajdır.
Stratejik Sonuç:
Bazı durumlarda gider yazmak yerine aktifleştirmek daha vergi dostu olabilir.
Örtülü Sermaye ile Finansman Gider Kısıtlaması Arasındaki Fark
Bu iki kavram sıkça karıştırılır.
|
Finansman Gider Kısıtlaması |
Örtülü Sermaye |
|
Tüm borçlara bakar |
Ortak borçlarına odaklanır |
|
Kaynak önemli değildir |
İlişkili taraf önemlidir |
|
%10 gider reddi |
Faizin tamamı reddedilebilir |
👉 Eğer bir gider örtülü sermaye kapsamında reddedildiyse, aynı gider için FGK uygulanmaz.
Finansman Gider Kısıtlaması Vergi Planlamasını Nasıl Etkiler?
FGK, şirketlerin finansal stratejilerini doğrudan etkileyebilir.
Riskler:
⚠️ Beklenmeyen vergi artışı
⚠️ Nakit akışı bozulması
⚠️ Karlılıkta düşüş
Akıllı Şirketler Ne Yapıyor?
👉 Borç-öz kaynak dengesini optimize ediyor
👉 Sermaye artırımı yapıyor
👉 Finansman yapısını yeniden planlıyor
FGK’dan Etkilenmemek İçin 5 Kritik Strateji
✅ Öz Kaynakları Güçlendirin
Sermaye artışı en net çözümlerden biridir.
✅ Borç Yapısını Optimize Edin
Kısa vadeli yerine uzun vadeli borç planlaması yapın.
✅ Finansman Giderlerini Takip Edin
Erken fark etmek vergi şokunu önler.
✅ Yatırım Giderlerini Aktifleştirin
Vergi avantajı sağlayabilir.
✅ Mali Danışmanla Çalışın
FGK teknik bir konudur — uzman desteği önemlidir.
Finansman Gider Kısıtlaması Neden Daha da Önemli Hale Geldi?
Yüksek faiz ve kur dönemlerinde FGK’nın etkisi büyür.
👉 Finansman gideri arttıkça
👉 KKEG artar
👉 Vergi yükselir
Bu yüzden özellikle borçla büyüyen şirketler için kritik bir konudur.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Finansman gider kısıtlaması oranı nedir?
Mevcut düzenlemeye göre finansman giderlerinin %10’u indirilemez.
Her şirket FGK’ya tabi midir?
Hayır. Yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmeler kapsama girer.
Kur farkı giderleri dahil mi?
Evet, ancak aynı borca ait gelirlerle netleştirilebilir.
Yatırım kredileri FGK’ya girer mi?
Aktifleştirilen giderler kapsam dışındadır.
FGK hangi vergiyi etkiler?
Kurumlar vergisi ve gelir vergisi matrahını doğrudan etkiler.
Sonuç: Finansman Yapınızı Doğru Kurmazsanız Vergi Yükünüz Artabilir
Finansman gider kısıtlaması, modern vergi sisteminin şirketleri daha sağlam bilançolara yönlendiren önemli araçlarından biridir.
👉 Aşırı borç = Daha az indirilebilir gider
👉 Daha az gider = Daha yüksek vergi
Bu nedenle işletmelerin yalnızca büyümeye değil, sağlıklı finansal yapı kurmaya da odaklanması gerekir.
Unutmayın:
Güçlü şirketler sadece satışlarını değil, bilançolarını da yönetir.
